ประเภทที่ดิน
1. ที่ดินของเอกชน รวมที่ดินที่ยังไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ
แต่อาจมีหลักฐานแบบแจ้งการครอบครอง
(ส.ค.1)
หนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส.3,น.ส.3
ก.) ผู้ครอบครองที่ดินดังกล่าวมีเพียงสิทธิครอบครองเท่านั้นและรวมถึงที่ดินมีหนังสือสำคัญแสดงกรรม
สิทธิ เช่น โฉนดที่ดิน โฉนดแผนที่
โฉนดตราจองและตราจองที่ตราว่าได้ทำประโยชน์แล้ว
2. ที่ดินของรัฐ ได้แก่ที่ดินที่รัฐหรือหน่วยงานของรัฐ
เป็นผู้ถือกรรมสิทธิรวมทั้งที่ดินรกร้างว่างเปล่า
ซึ่งมิได้มีผู้ใดครอบครองเป็นเจ้าของ
และสาธารณสมบัติของแผ่นดินสาธารณสมบัติของแผ่นดินคือทรัพย์สินทุกชนิดของแผ่นดินซึ่งใช้เพื่อสาธารณประโยชน์หรือสงวนไว้เพื่อประโยชน์ร่วมกัน
เช่นที่ดินรกร้างว่างเปล่า และที่ดินที่มีผู้เวนคืนหรือทอดทิ้งกลับมาเป็นของแผ่นดินโดยประการอื่นตามกฎหมายที่ดิน
ทรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน
เช่น ทางหลวง ทางน้ำ ทะเลสาบ
ทรัพย์สินใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดิน
โดยเฉพาะเช่น ศาลากลางจังหวัด
โรงทหารสาธารณสมบัต ของแผ่นดิน
มีคุณสมบัติดังนี้
1. จะโอนแก่กันมิได้ เว้นแต่มีกฎหมายที่ออกเฉพาะให้โอนกันได้
2. ห้ามมิให้ยกอายุความขึ้นเป็นข้อต่อสู้กับแผ่นดิน
เช่น ครอบครองทุ่งเลี้ยงสัตว์สาธารณะกี่ปีก็ไม่ได้กรรมสิทธิ
3. ห้ามยึดทรัพย์ของแผ่นดิน
หนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิในที่ดินมีอยู่
4 อย่าง
1. โฉนดแผนที่ เป็นหนังสือแสดงกรรมสิทธิในที่ดิน
ฉบับแรกที่เกิดขึ้นในประเทศไทยออกเมื่อ
ร.ศ.120 (พ.ศ. 2445) และ ร.ศ.
127 (พ.ศ. 2452)
ออกโดยมีการรังวัดทำแผนที่ระวางการทับที่ซ้อนที่ผู้ถือหนังสือนี้มีกรรมสิทธิในที่ดินของตนโดยสมบูรณ์ตลอดไปจนกระทั่งปัจจุบัน
2. โฉนดตราจรอง เป็นหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิในที่ดินออกตาม
พระราชบัญญัติออกโฉนดตราจอง ร.ศ.124
ประกาศใช้ในมณฑลพิษณุโลก ที่เป็นจังหวัดพิษณุโลก
พิจิตร อุตรดิตถ์ สุโขทัย และบางส่วนของนครสวรรค์
ในจังหวัดอื่นไม่มีการออกโฉนดตราจองการรังวัดทำแผนที่ไม่มีระวางยึด
โยง ทำเป็นแผนที่รูปลอย เป็นแปลงๆ
ไป
3. ตราจองที่ตราว่าได้ทำประโยชน์แล้ว
ออกให้ในกรณีที่บุคคลได้รับอนุญาตให้จับจองเป็นใบเหยียบย่ำมีอายุ
2 ปี หรือผู้ได้รับตราจองที่เป็นใบอนุญาต
มีอายุ 3 ปีและได้ทำประโยชน์ในที่ดินภายในกำหนดแล้วมีสิทธิจะได้รับตราจองที่ตราว่าได้ทำประโยชน์แล้ว
4. โฉนดที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดิน
มี 6 แบบ น.ส.4 , น.ส. 4 ก. ,น.ส.
4 ข., น.ส. 4 ค.,น.ส. 4 ง.
(ออกโดยกฎกระทรวงฉบับที่ 15,17
ปัจจุบันไม่ออกแล้ว) น.ส. 4 จ.
(ออกโดยกฎกระทรวงฉบับที่ 34)ปัจจุบันโฉนดที่ดินออกตามแบบ
น.ส.4 จ.
การออกโฉนดที่ดิน
ก. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยประกาศเขตเพื่อจะออกโฉนดที่ดินทั้งตำบล
(ประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา 58,58
ทวิ)
ข. การออกโฉนดที่ดิน เฉพาะราย
(ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 59) |